Verbena

Bagyong Verbena: Ang Paglalakbay, Epekto, at Mga Mahalagang Paalala para sa Bayan

Naging bahagi na naman ng kasaysayan ng panahon sa Pilipinas ang Bagyong Verbena, na kilala sa labas ng bansa bilang Koto. Bagamat hindi ito kabilang sa pinakamalakas na bagyo, ipinaalala nito ang kapangyarihan ng kalikasan at ang patuloy na pangangailangan ng pagiging handa. Ang Bagyong Verbena ay isang malinaw na paalala: ang banta ng mga kalamidad ay laging narito, at ang kaalaman ang ating pinakamabisang panangga.

Ang Simula at Landas ng Bagyong Verbena

Unang namataan ang Bagyong Verbena bilang isang Low Pressure Area (LPA) sa labas ng Philippine Area of Responsibility (PAR). Ayon sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA), nagkaroon ito ng "medium" na tsansa na maging isang tropical depression. Sa paglakas nito, ito ay opisyal na pinangalanang Verbena sa loob ng PAR, habang tinawag itong Severe Tropical Storm Koto ng mga pandaigdigang ahensya ng panahon.

Ang landas ng Bagyong Verbena ay nagpakita ng pagiging kumplikado ng mga sistema ng panahon. Matapos mabuo, ito ay gumalaw patungo sa bahagi ng Palawan, partikular sa mga pulo ng Kalayaan. Hanggang noong Nobyembre 26, ang Kalayaan Islands ay nakataas pa rin sa Signal No. 1 dahil sa Bagyong Verbena, na nagpakita ng pinakamataas na hangin na 95 km/h at pag-ihip na aabot sa 115 km/h. Nagbabala ang PAGASA na ang mga lugar na nasa ilalim ng signal ay maaaring makaranas ng minimal hanggang minor na epekto mula sa malalakas na hangin.

Sa paglabas nito ng PAR, ang bagyo, na tinatawag na ring STS Koto, ay patuloy na mino-monitor. Sa huling ulat, ito ay matatagpuan mga 255 kilometro hilagang-kanluran ng Pag-asa Island sa Kalayaan, Palawan. Kahit nasa labas na ng PAR, ang trough o extension ng Bagyong Verbena ay nagdudulot pa rin ng maulap na kalangitan na may kalat-kalat na pag-ulan at pagkulog sa mga lugar gaya ng Palawan at Occidental Mindoro.

Ang Epekto at Konteksto sa 2025 Typhoon Season

Bagamat ang direktang epekto ng Bagyong Verbena sa populasyon ay mas mababa kumpara sa ilang mga naunang bagyo, mahalagang ilagay ito sa mas malawak na konteksto. Ang taong 2025 ay naging isang napakahirap na taon para sa Pilipinas pagdating sa mga kalamidad na dala ng panahon.

Bago pa man dumating ang Bagyong Verbena, ang bansa ay humarap na sa sunod-sunod na paghagupit. Noong Hulyo, ang magkakasunod na bagyo na sina "Wipha", "Francisco", at "Koguma", kasabay ng southwest monsoon, ay nagdulot ng malawakang pinsala[citation:10]. Inulat ng National Disaster Risk Reduction and Management Council (NDRRMC) na ang mga bagyong ito ay nagresulta sa pagkawala ng buhay ng di-bababa sa 34 katao, at ang mga nasawi ay umabot na sa 25 katao sa mga naunang ulat[citation:10]. Higit sa lahat, ang bilang ng mga apektadong mamamayan ay umabot sa nakakagulat na mahigit 667,000 katao.

Ipinapakita ng mga numerong ito na dumating ang Bagyong Verbena sa panahong ang mga mekanismo ng pagtugon sa sakuna at ang mga komunidad ay mayroon nang napakalaking pasanin. Ang bawat dagdag na sistema ng panahon, kahit na katulad ng Verbena na may katamtaman lang na lakas, ay nagdaragdag sa pagod ng bansa at nagpapakita ng kahinaan laban sa mga epektong dala ng klima.

Ang panganib ay hindi nagtatapos sa Verbena. Habang mino-monitor ang Bagyong Verbena (o Koto), mayroon nang bagong Low Pressure Area (LPA) sa labas ng PAR na may potensyal na maging isang tropical depression. Ipinapaalala nito ang patuloy na siklo ng pagiging handa na kinakailangan sa buong taon.

Mga Aral at Paghahanda: Ano ang Dapat Gawin?

Ang kuwento ng Bagyong Verbena at ng buong 2025 typhoon season ay puno ng mahahalagang aral para sa bawat pamilyang Pilipino:

1. Laging Maging Alerto sa mga Opisyal na Babala: Ang impormasyon mula sa PAGASA ang iyong pinakamainam na gabay. Sundin ang mga inilalabas na tropical cyclone wind signals at pagbilisan ang mga hakbang sa pag-iingat kapag inirerekomenda. Binigyang-diin ng PAGASA na ang malakas na pag-ulan at matinding hangin ay maaari pa ring maranasan sa mga lugar sa labas ng tinatayang landas ng bagyo.
2. Unawain ang Iba't Ibang Sistema ng Panahon: Hindi lamang ang mismong bagyo ang dapat ikabahala. Gaya ng ipinakita ng Bagyong Verbena, kahit ang trough o ang extension nito ay maaaring magdulot ng pag-ulan at pagbaha sa malalawak na lugar. Dagdag pa rito, ang iba pang sistema gaya ng shear line at northeast monsoon (amihan) ay maaaring magsabay-sabay at magpalala ng kondisyon.
3. Maghanda ng isang Family Emergency Plan: Dapat alam ng bawat miyembro ng pamilya kung saan magkikita, ano ang dadalhin, at paano makikipag-ugnayan sakaling mag-evacuate. Ihanda ang isang "go-bag" na may mga mahahalagang dokumento, gamot, tubig, at ilang araw na supply ng pagkain.
4. Bigyang-pansin ang mga Babala para sa Magsasaka at Mangingisda: Ang mga babala para sa dagat ay kritikal. Inilabas ng PAGASA ang gale warning para sa mga seaborad ng Northern Luzon at kanlurang seaboards ng Southern Luzon dahil sa kombinasyon ng amihan at ang epekto ng bagyo. Ang paglalayag sa ilalim ng ganitong mga kondisyon ay lubhang mapanganib.

Ang pagdating ng Bagyong Verbena at ang mga naunang trahedya sa 2025 ay isang malinaw na senyales. Sa harap ng mas madalas at mas malalakas na mga kaganapang pang-panahon, ang pagiging handa ay hindi na isang opsyon kundi isang pangangailangan para sa kaligtasan ng bawat isa. Sa pamamagitan ng tamang kaalaman, paggalang sa mga babala, at pagkakaisa ng komunidad, mas matatag nating mahaharap ang anumang bagyo na darating, maging ito man ay isang Bagyong Verbena o anumang pangalan pa ang ibigay dito sa hinaharap.